치기 / 올려치기·내려치기

Các cụm từ "올려치기" (ol-lyeo-chi-ghi) và "내려치기" (nae-ryeo-chi-ghi) bắt đầu được sử dụng trên internet khoảng từ năm 2017. Đặc biệt, thuật ngữ "평균 올려치기" (pyeong-gyun ol-lyeo-chi-ghi) đã lan truyền rộng rãi và trở thành chủ đề nóng trong các cộng đồng mạng từ nửa cuối năm 2022.

"치기" (chi-ghi) là một tiếng lóng trên internet dùng để chỉ hành động đánh giá giá trị của một đối tượng cao hơn (올려치기) hoặc thấp hơn (내려치기) so với thực tế. Đây không phải là từ chuẩn trong tiếng Hàn, mà chủ yếu được sử dụng dưới các dạng như "올려치기", "내려치기", "후려치기" (hu-ryeo-chi-ghi). "내려치기" và "후려치기" có ý nghĩa gần như tương đồng, nhưng "후려치기" thường được dùng khi đánh giá thấp giá trị của đối tượng một cách nghiêm trọng hơn.

• 올려치기 (Đánh giá cao quá mức): Là hành động đánh giá quá cao một đối tượng so với thực tế. Thường được sử dụng để hạ thấp một đối tượng mà mình không thích bằng cách cố tình nâng cao một đối tượng khác mà mình cũng không thực sự yêu thích. Ý đồ này thường lộ rõ và dễ bị chỉ trích. Trong giao dịch đồ cũ trực tuyến, đặc biệt là đồ của thần tượng, nó cũng có nghĩa là người bán định giá sản phẩm cao hơn giá thị trường.
• 내려치기 (Đánh giá thấp quá mức): Là hành động đánh giá quá thấp một đối tượng so với thực tế. Ví dụ, trong giao dịch đồ cũ trực tuyến, người mua đưa ra mức giá thấp hơn giá thị trường cho người bán.
• 평균 올려치기 (Nâng cao mức trung bình): Là một thuật ngữ phổ biến từ nửa cuối năm 2022, chủ yếu được dùng để chỉ trích văn hóa so sánh đặc trưng của xã hội Hàn Quốc. Nó đề cập đến hiện tượng bỏ qua các số liệu trung bình thực tế và phóng đại hoặc đánh lừa rằng các số liệu thuộc top 10-23% là mức trung bình. Thuật ngữ này thường được nhắc đến nhiều trong các chủ đề mà con người bị thương mại hóa trên thị trường hẹn hò, hôn nhân hoặc thị trường lao động, như tiền bạc (thu nhập, tài sản), học vấn, chiều cao.

"치기" hiếm khi được sử dụng một mình, mà chủ yếu được dùng như một hậu tố, kết hợp với các từ khác như "올려치기" hoặc "내려치기". Cụm từ này thường được sử dụng khi so sánh một cách tinh tế các đối tượng chủ quan gắn liền với cuộc sống hàng ngày của công chúng, như nội dung văn hóa, thương hiệu, đội thể thao, thứ hạng đại học, nơi tiêu chuẩn đánh giá không rõ ràng và sở thích cá nhân rất khác nhau.

Để phát âm "치기 / 올려치기·내려치기" một cách tự nhiên theo cách của người Việt, bạn có thể tham khảo cách đọc gần đúng sau:

• 치기 (chi-ghi): Phát âm như "chi" trong "chi phí" và "ghi" trong "ghi nhớ".
• 올려치기 (ol-lyeo-chi-ghi): Phát âm như "ôn-li-ơ-chi-ghi". "ôn" như trong "ôn tập", "li-ơ" gần giống "lơ" nhưng có âm "i" nhẹ ở cuối, "chi-ghi" như trên.
• 내려치기 (nae-ryeo-chi-ghi): Phát âm như "ne-ri-ơ-chi-ghi". "ne" như trong "nè", "ri-ơ" gần giống "rơ" nhưng có âm "i" nhẹ ở cuối, "chi-ghi" như trên.

Meme này chủ yếu được sử dụng bởi người dùng internet ở mọi lứa tuổi, những người hoạt động tích cực trong các cộng đồng mạng và bình luận trên các bài báo trực tuyến. Đặc biệt, nó được sử dụng rộng rãi trong giới trẻ quen thuộc với văn hóa trực tuyến và những người quan tâm đến việc đánh giá hoặc so sánh các đối tượng cụ thể.

• "Việc một số người ghét nước nhà cố gắng hạ thấp Hàn Quốc bằng cách khen ngợi Argentina hay Somalia và nói rằng họ tốt hơn Hàn Quốc là một ví dụ điển hình của hành động 올려치기 (đánh giá cao quá mức)."
• "Trong giao dịch đồ thần tượng cũ, việc người bán đưa ra giá cao hơn nhiều so với giá thị trường là 올려치기 (đánh giá cao quá mức), còn việc người mua đưa ra giá quá thấp là 내려치기 (đánh giá thấp quá mức)."
• "Nếu thương hiệu cao cấp A rõ ràng ở đẳng cấp cao hơn B và C, nhưng bạn nói 'phải dùng các thương hiệu cao cấp như A, B, C', thì bạn đã 올려치기 (đánh giá cao quá mức) các thương hiệu B và C lên cùng đẳng cấp với A."
• "Thu nhập trung bình hàng tháng là 3 triệu won, nhưng lại nghĩ rằng phải có lương 60 triệu won một năm mới là bình thường, đây là một ví dụ điển hình của 평균 올려치기 (nâng cao mức trung bình)."
• "Chiều cao trung bình của nam giới Hàn Quốc là 174cm, nhưng xu hướng cho rằng người dưới 180cm là thấp cũng thuộc về 평균 올려치기 (nâng cao mức trung bình)."

Hành động "올려치기" dễ bị chỉ trích vì ý đồ của nó thường rất rõ ràng. Ngoài ra, việc so sánh quá mức thông qua "평균 올려치기" để đánh giá người khác hoặc bản thân có thể gây ra những cảm xúc tiêu cực như mặc cảm tự ti, tự ghét bỏ, hoặc trầm cảm, vì vậy cần phải cẩn thận khi sử dụng.